Een elektrische keuring controleert of je installatie veilig is en voldoet aan het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties (AREI). Zo help je risico’s op elektrocutie, kortsluiting en brand beperken. De keuring toont ook aan of de installatie technisch conform is.
Een erkend keuringsorganisme voert de controle uit. De keurder onderzoekt de staat van de installatie, de bescherming tegen elektrische schokken, de aarding en de werking van zekeringen en andere beveiligingen.
De keuring is geen herstelling. De keurder stelt vast of je installatie aan de wettelijke voorschriften voldoet. Ontbreken er onderdelen of zijn er gebreken, dan moet jij of een bevoegde elektricien de nodige aanpassingen uitvoeren. Lees ook meer over ervaringen met elektrische keuringen in België.
Een controle kan nodig zijn bij nieuwbouw, renovatie, uitbreiding of verkoop. Ook een periodieke herkeuring kan verplicht zijn. In het volgende deel lees je hoe de controle verloopt. Daarna bespreken we wanneer ze verplicht is en welke documenten en gevolgen erbij horen.
Hoe verloopt een elektrische keuring in België?
Een erkende keurder start met de beschikbare documenten en de algemene toestand van je installatie. Het eendraadschema, het situatieschema en eerdere keuringsverslagen geven een eerste beeld.
Daarna vergelijkt de keurder de schema’s met de echte situatie. Kringen, stopcontacten, lichtpunten, schakelaars, verdeelborden en vaste toestellen moeten duidelijk herkenbaar zijn. De controle gebeurt volgens de toepasselijke AREI-voorschriften.
Wat controleert de erkende keurder?
De keurder onderzoekt vooral de vaste elektrische installatie en haar beveiligingen. Een volledige technische audit van elk toestel maakt geen deel uit van de keuring.
Er wordt nagegaan of leidingen correct gekozen en geplaatst zijn. Gevaarlijke delen moeten afgeschermd zijn en het elektrisch bord moet goed bereikbaar blijven. Latere uitbreidingen, zoals laadpunten, extra stopcontacten of een bijgebouw, moeten correct in de installatie zijn opgenomen.
Vastgestelde gebreken komen in het keuringsverslag. De uitslag kan positief zijn. Bij één of meer inbreuken krijgt de installatie een negatief verslag totdat de nodige aanpassingen zijn uitgevoerd.
Visuele controle van de elektrische installatie
De keuring begint met een visuele inspectie. De keurder kijkt of de installatie zichtbaar veilig, ordelijk en degelijk is uitgevoerd. Onderdelen worden daarbij meestal niet meteen gedemonteerd.
Het verdeelbord krijgt speciale aandacht. De behuizing moet geschikt zijn, kringen moeten duidelijk gelabeld zijn en actieve delen mogen niet zomaar bereikbaar zijn.
- beschadigde kabels of losse aansluitingen;
- slecht bevestigde stopcontacten;
- ontbrekende afdekplaten;
- onbeschermde geleiders;
- onjuiste of onduidelijke verbindingen.
Vochtige ruimtes, garages en buiteninstallaties vragen extra zorg. Apparatuur in zulke zones moet geschikt geplaatst en correct beveiligd zijn. Een nette of recente installatie is niet automatisch conform.
Lees vooraf meer over veelvoorkomende valkuilen bij een elektrische keuring. Zo kun je documenten verzamelen en het elektrisch bord toegankelijk maken.
Metingen en testen van veiligheidssystemen
Naast de visuele controle voert de keurder elektrische metingen en functionele testen uit. Zo wordt nagegaan of de beschermingsmaatregelen in de praktijk werken.
De continuïteit van beschermingsgeleiders en equipotentiale verbindingen wordt gecontroleerd. Deze verbindingen moeten foutstromen veilig naar de aarde kunnen afvoeren. De isolatieweerstand van de kringen wordt gemeten. Een lage waarde kan wijzen op beschadigde leidingen of vocht.
Differentieelschakelaars worden getest op werking en uitschakeltijd. De keurder controleert of zekeringen en automatische schakelaars passen bij de leidingen en het gebruik van elke kring. Een verkeerde combinatie kan oververhitting veroorzaken.
Tijdens sommige metingen valt de stroom tijdelijk uit. Schakel gevoelige toestellen vooraf uit of bespreek de werkwijze met de keurder.
Controle van de aarding, differentieelschakelaars en zekeringen
De aardingsinstallatie vormt een belangrijk onderdeel van de elektrische keuring. De keurder kan de aardingsweerstand meten en controleert de aardingsgeleider, aardingsonderbreker en equipotentiale verbindingen.
Een goede aarding voert foutstromen af en ondersteunt de werking van beveiligingen. Een onderbroken of onvoldoende aarding verhoogt het risico op elektrische schokken.
De differentieelschakelaars moeten aanwezig zijn waar het AREI dat vraagt. Ze moeten correct gekalibreerd zijn en reageren wanneer een lekstroom wordt nagebootst.
Zekeringen en automatische schakelaars beschermen kringen tegen overbelasting en kortsluiting. Hun nominale waarde moet passen bij de kabel en de kring. Een duidelijke kringindeling in de verdeelkast helpt je om bij een probleem snel de juiste stroomkring uit te schakelen.
Wanneer is een elektrische keuring verplicht?
Een elektrische keuring is verplicht bij de indienststelling van een nieuwe installatie. Dat geldt voor een volledig nieuwe installatie en voor belangrijke uitbreidingen of wijzigingen. Je laat de installatie controleren vóór je ze in gebruik neemt.
Een controle kan nodig zijn na een ingrijpende renovatie. Dat geldt bij een uitbreiding van de installatie of een aanpassing aan het verdeelbord. Een extra kring, laadpunt, warmtepomp of vaste installatie kan de conformiteit beïnvloeden.
Bij de verkoop van een woning kan een verkoopkeuring verplicht zijn. Dit speelt vooral bij oudere huishoudelijke installaties, zoals installaties van vóór 1 oktober 1981 zonder volledig conformiteitsdossier. De verkoper moet in de toepasselijke gevallen een controle laten uitvoeren.
De koper ontvangt het keuringsverslag. Bij een negatief verslag krijgt hij meestal tijd om de gebreken te laten herstellen en een nieuwe controle te vragen. De precieze termijn hangt af van de verkoopcontext en de inhoud van het verslag. Een erkende elektrische keurder stelt het verslag op volgens de wettelijke regels.
Voor veel huishoudelijke installaties geldt een periodieke controle. Die gebeurt doorgaans om de 25 jaar, wanneer de regelgeving en het type installatie dit vereisen. Voor arbeidsplaatsen, gemeenschappelijke delen en specifieke lokalen kunnen kortere intervallen gelden.
Bij installaties met een bijzondere bestemming gelden soms extra controle-eisen. De ouderdom van de installatie, de aard van de werken, het gebouwtype en het gebruik bepalen samen welk keuringsmoment van toepassing is. Ga bij twijfel na welke verplichting voor jouw situatie geldt.
Welke documenten en gevolgen heeft een elektrische keuring?
Verzamel vóór de controle het eendraadschema, het situatieschema en eerdere keuringsverslagen. Voeg ook informatie over recente renovaties en technische gegevens van vaste installaties toe. Het eendraadschema toont de kringen, kabels, beveiligingen en aansluitingen. Het situatieschema laat zien waar verdeelborden, schakelaars, stopcontacten en lichtpunten zich bevinden.
De schema’s moeten leesbaar, volledig en actueel zijn. Komt de werkelijke installatie niet overeen met de plannen, dan kan de keurder dit als tekortkoming noteren. Het officiële keuringsverslag vermeldt de installatie, de uitgevoerde controles, meetresultaten, inbreuken en eindbeoordeling. Bij een positieve controle ontvang je een bewijs van goedkeuring en geldt het verslag als certificaat van conformiteit.
Een negatief verslag betekent niet automatisch dat de hele installatie moet worden vervangen. Het document beschrijft welke aanpassingen nodig zijn, zodat je gericht een elektricien kunt inschakelen. Mogelijke gevolgen zijn herstellingen, een herkeuring, extra kosten en vertraging bij een verkoop, ingebruikname of aansluiting. Laat na de werken een aanvullende controle uitvoeren wanneer dat vereist is. Bewaar het nieuwe verslag samen met de schema’s en facturen.
Bij de verkoop van een woning bezorg je het keuringsverslag aan de koper. Volgens de toepasselijke regels en de verkoopdatum kan de verantwoordelijkheid voor openstaande inbreuken naar de koper verschuiven. Laat de schema’s vooraf nakijken en geef de keurder toegang tot alle technische ruimtes en verdeelborden. Laat ook de aarding van je elektrische installatie vooraf beoordelen door een vakbekwame elektricien.
